भूमका जननी सुरक्षा योजना (जेएसवाई) माएं ते नवजात शिशुएं दी मृत्यु दर गी घट्ट करने लेई भारत सरकार दे राश्ट्री ग्रांई सेह्त मिशन (एनआरएचएम) आसेआ चलाया जा करदा इक सुरक्षत मातृत्व प्रोग्राम ऐ। राश्ट्री ग्रांई सेह्त मिशन दे अंतर्गत प्रजनन ते शिशु सेह्त कार्यक्रम दे तैह्त मां ते शिशु दी मृत्यु दर गी घटाना प्रमुक्ख लक्ष्य रेहा ऐ। इस मिशन दे अंतर्गत सेह्त ते परिवार कल्याण मंत्रालय ने केईं नमियां गेहियां चुक्कियां न जिंदे च जननी सुरक्षा योजना बी शामल ऐ। इसदी वजह कन्नै संस्थागत प्रजनन च मती बढ़ौतरी होई ऐ ते इसदे तैह्त हर ब’रे क करोड़ थमां मतियां महिलां लाह् लै करदियां न। जननी सुरक्षा योजना दी शुरूआत संस्थागत प्रजनन गी बढ़ावा देने लेई कीती गेई ही जिस कन्नै शिशु जन्म सखलाई हासल दाई/नर्स/डाक्टरें आसेआ करोआया जाई सकै ते मां ते नवजात शिशुएं गी गर्भ कन्नै सरबंधत परेशानियें ते मौत थमां बचाया जाई सकै। योजना दा उद्देश मां ते शिशु मृत्यु दर गी घट्ट करना योजना दी रणनीति एह् योजना, 12 अप्रैल 2005 च गरीब गर्भवती महिलाएं च संस्थागत प्रसव गी बढ़ावा देने लेई शुरू कीती ऐ, जेह्ड़ी घट्ट प्रदर्शन करने आह्ले राज्यें पर खास ध्यान देने कन्नै सभनें राज्यें ते केंदर शासित प्रदेशें च लागू कीता जा करदाऐ। जेएसवाई क 100% केंदर प्रायोजत योजना ऐ ते प्रसव ते प्रसव बाद दिक्ख-भाल लेई नकद मदाद करदा ऐ। इस योजना दी सफलता दे गरीब परिवारें च संस्थागत प्रसव च बढ़ौतरी दर आसेआ निर्धारत कीता जंदा ऐ। जेएसवाई योजना दा उद्देश गरीब गर्भवती महिलाएं गी पंजीकृत सेह्त संस्थाएं च जन्म देने लेई हौसला-हफजाई करना ऐ जदूं ओह् जन्म देने लेई कुसै अस्पताल च पंजीकरण करोआंदियां न, तां गर्भवती महिलाएं गी प्रसव लेई भुगतान करने लेई ते हौसला-हफजाई देने लेई नकद मदाद दित्ती जंदी ऐ। योजना दियां खासियतां ते नकद मदाद इस योजना च जिनें राज्यें च संस्थागत प्रसव दी दर घट्ट ऐ (एलपीएस) (उत्तर प्रदेश, उत्तराखंड, बिहार, झारखंड, मध्य प्रदेश, छत्तीसगढ़, असम, राजस्थान, उड़ीसा ते जम्मू दे राज्यें प्रदर्शन दे रूप च कश्मीर), बाकी राज्यें च संस्थागत प्रसव दी दर उच्ची ऐ (एचपीएस) स्सै अधार पर नकद जेह्ड़ियां सुविधां जां लाह् दित्ते जंदे न ओह् इस चाल्ली न- ग्रांई खेत्तरें च श्रेणी गर्भवती महिला गी थ्होने आह्ली रकम आशा गी थ्होने आह्ली रकम कुल थ्होने आह्ली रकम एलपीएस 1400 600 2000 एलपीएस 700 600 1300 शैह्री खेत्तरें च श्रेणी गर्भवती महिला गी थ्होने आह्ली रकम आशा गी थ्होने आह्ली रकम कुल थ्होने आह्ली रकम एलपीएस 1000 400 1400 आशा दी भूमका इनें घट्ट प्रदर्शन करने आह्ले राज्यें च, आशा-मानता हासल समाजक सेह्त कार्यकर्ता- जेएसवाई दे तैह्त फायदें दी बरतून करने लेई गरीब गर्भवती महिलाएं दी मदद लेई जिम्मेदार न। आशा दी भूमका एह् ऐ- अपने खेत्तर च उनें गर्भवती महिलाएं दी पंछान करना जेह्ड़ियां इस योजना कन्नै लाह् लेई पात्र न। गर्भवती महिलाएं गी संस्थागत प्रसव दे फायदें दे बारे च दस्सना। गर्भवती महिलाएं दे पंजीकरण च मदद करना ते घट्ट थमां घट्ट प्रसव पूर्व 3 जांच करोआना, जिस च टिटनेस दे इंजेक्शन ते आयरन फोलिक एसिड गोलियां शामल न। जेएसवाई कार्ड ते बैंक खाता सनें जरूरी सार्टिफिकेट हासल करने च गर्भवती महिलाएं दी मदद करना। गर्भवती महिलाएं लेई बक्ख-बक्ख सूक्ष्म योजना त्यार करना, जिस च उनें नेड़में सेह्त संस्थानें दी पंछान करना शामल ऐ जित्थै उननें प्रसव लेई भेजेआ जाई सकदा ऐ। गर्भवती महिलाएं गी पूर्व निर्धारत सेह्त केंदर पर एस्कार्ट करना जित्थै बच्चा होने तगर ते उनेंगी छुट्टी मिलने तगर उंदे कन्नै रौह्ना। टीबी दे खिलाफ बीसीजी टीकाकरण सनें, नवजात शिशुएं लेई टीकाकरण दी बवस्था करना। प्रसव दे बाद जात्तरा लेई जन्म दे 7 दिनें अंदर महिलाएं कन्नै मिलना। स्तनपान करोआने च मदद देना। परिवार नियोजन गी बढ़ावा देना। स्रोत:नेशनल हेल्थ मिशन